O festiwalu

13. Festiwal Ad Libitum będzie kontynuacją idei kreowania zdarzeń unikatowych i współpracy wybitnych postaci muzyki improwizowanej z młodą generacją polskich artystów. Jednocześnie festiwal otwiera się na nowe obszary twórczości. W 2018 roku zdominują go wybitne, a niewystarczająco doceniane na światowej scenie tego gatunku kobiety-improwizatorki!

Powszechne przekonanie, że świat muzyki tworzony jest przez mężczyzn, że to oni piszą jej historię, zmieniają style, odkrywają nowe brzmienia, poszerzają zakres możliwości instrumentów, dokonują estetycznych rewolucji, na naszych oczach ulega weryfikacji. Stało się to nie tylko za sprawą wybitnych postaci sceny muzyki współczesnej, jak Galina Ustwolska, Sofia Gubaidulina, Meredith Monk, Paulina Oliveros, Hanna Kulenty, czy Agata Zubel. Także w sferze muzyki improwizowanej coraz więcej jest wybitnych kobiet.

13. edycja festiwalu Ad Libitum – bardziej niż dotychczasowe – skupi się na improwizacji wielkich dam muzyki. W gronie zaproszonych gości znajdzie się legendarna pianistka Irene Schweitzer, fascynująca skrzypaczka i wokalistka Iva Bittová i fenomenalne Tiger Trio, które tworzą Nicole Mitchell, Joëlle Léandre i Myra Melford. Obok legend wystąpią artystki młodszego pokolenia, jak Sophie Agnel.

Festiwalową grupę warsztatową, zaprojektowaną specjalnie na tę edycję festiwalu w oparciu o skład Kraków Improvisers Orchestra Pauliny Owczarek, poprowadzi na warsztatach i wspólnym koncercie Charlotte Hug – zjawiskowa skrzypaczka-performerka i wykładowczyni w Hochschule der Künste, Zürich.

Ad Libitum to międzynarodowy festiwal sztuki improwizacji organizowany od 2006 roku przez Fundację Polskiej Rady Muzycznej z inicjatywy Krzysztofa Knittla, w kolejnych edycjach prezentujący różne gatunki muzycznej improwizacji – od muzyki free jazzowej i swobodnej improwizacji, przez improwizację dyrygowaną, awangardowe techniki wykonawcze, partytury otwarte i graficzne, indeterminizm i minimalizm. To festiwal badający interakcje muzyki ze sztukami wizualnymi i performatywnymi w nowych nurtach artystycznych, niekonwencjonalnych działaniach interdyscyplinarnych i projektach o charakterze synkretycznym. W ostatnich latach festiwal inicjuje spotkania kultowych postaci sceny swobodnej improwizacji z polskimi muzykami młodej generacji.

Ad Libitum, to więcej niż tylko festiwal, to platforma kreacji nowych sytuacji artystycznych i zdarzeń unikatowych. To jedna z niewielu płaszczyzn tego typu międzynarodowych twórczych kontaktów, tak bardzo pożądanych, zwłaszcza przez młodych artystów. Pole eksperymentu i ryzyka, ale także warsztat edukacyjny, którego rolę wyjaśniał dyrektor artystyczny Krzysztof Knittel:

Od lat najważniejszym dla mnie celem działań Polskiej Rady Muzycznej było to wszystko, co wiązało się z edukacją muzyczną. Stąd wzięła się idea zorganizowania w 2006 roku międzynarodowego seminarium Ad Libitum składającego się z wykładów, paneli dyskusyjnych, warsztatów i koncertów, których przedmiotem byłaby improwizacja muzyczna. Naszą ideę uzasadnialiśmy tak: w muzyce poważnej sztuka improwizacji została zarzucona na rzecz perfekcji w wykonawstwie muzycznym, a przecież improwizacja to działanie rozwijające zdolności twórcze, inteligencję, wrażliwość emocjonalną, a także dyscyplinę myślenia analitycznego, wyobraźnię i zdolność współdziałania w zespole. Improwizacja to akceptacja aktywności różnej od mojej własnej i pokojowe nastawienie do czyjejś odmienności. Improwizacja uczy spontaniczności i naturalności zachowań, uczy pokonywania nieśmiałości, odblokowuje psychicznie, uczy przeżywania wspólnej radości
Kreacje polegające na zabawie z dźwiękiem, a wyrastające z potrzeby spotkania, przeżywania wspólnej radości, mają głęboki sens. Jaka bowiem może być lepsza możliwość poznania drugiego człowieka, jeśli nie przez bezpośredni kontakt, rozmowę, wymianę poglądów i wspólne granie? Ten sam duch towarzyszył przecież od zawsze muzyce kameralnej.

Na festiwalu Ad Libitum gościliśmy dotąd tak znakomitych artystów, jak Anthony Braxton, Lawrence D. „Butch” Morris, Tomasz Stańko, Misha Mengelberg, Han Bennink, John Tilbury i Eddie Prévost, Phil Niblock, Wolfgang Fuchs, Michel Doneda, Thomas Lehn, Anthony Pateras, Marina Rosenfeld, Maja Ratkje, Raymond Strid, Ingar Zach, Jaap Blonk, Anat Pick, Valeri Scherstjanoi, Tetuzi Akiyama, Robin Rimbaud „Scanner”, Szabolcs Esztenyi, Pierre Jodlowski, Zdzisław Piernik, Mieczysław Litwiński, Marek Chołoniewski, Olga Szwajgier, Jacek Kochan, Włodzimierz Kiniorski, Piotr Bikont, Tadeusz Sławek, Bogdan Mizerski, Marcin Dymiter, Michał Górczyński, Rafał Mazur, Mirosław Bałka, oraz zespoły – Kawalerowie Błotni, Kwartludium, Phonos ek Mechanes, Warsztat Muzyczny, Moscow Laptops Cyber Orchestra, London Jazz Composers’ Orchestra.